سال‌ها است كه دوستداران علم «خود شناسي» و بخصوص آنان كه در آغاز راه تعليم و آموزش قرار دارند ميان نيروي «مانيه تيزم» و علم «هيپنوتيزم» تفاوتي قائل نيستند يا اصولاً نسبت به تفاوت‌هاي موجود از نظر علمي بي‌توجه مي‌باشند.

نيروي مانيه‌تيزم يكي از قواي طبيعت محسوب مي‌شود و در همه موجودات وجود دارد، اگر از اين نيروي شريف كه كائنات از آن پيروي مي‌كنند و مطابق قوانين عمومي آن، كرات مختلف، مدار خود را سير مي‌نمايند، سوء استفاده شود، طبيعت دير يا زود انتقام خود را خواهد گرفت، اين نيرو بايد در راه عمومي، اجتماعي، خير و صلاح نوع بشر و تداوي روحي صرف شود.

هيپنوتيزم با مانيه تيزم فرق زيادي دارد و نبايد آن دو را با هم اشتباه گرفت. مانيه‌تيزم چنان كه بارها اشاره كرديم همان مقناطيس شخصي است كه يك نوع جاذبه مي‌باشد، ولي هيپنوتيزم عبارت از خواب مصنوعي است كه توسط اشيا صدادار، چراغ‌هاي پرنور و يا چيز‌هاي ديگر انجام مي‌يابد. اشخاص عصباني و صرعي براي اين خواب‌ها مستعد مي‌باشند ولي اشخاص سالم رابه مشكل مي‌توان هيپنوتيزم كرد در صورتي كه با مانيه تيزم هشتاد درصد اشخاص سالم به خواب مي‌روند و يا متأثر مي‌شوند.